PRZEWODNIK PolREFF

Docieplenie ścian, dachów
i podłóg

Dom energooszczędny to dom ciepły, z którego nie ucieka ciepło. Jednym z najskuteczniejszych sposobów na zatrzymanie ciepła jest ocieplenie domu – jego ścian i dachu. Ściany odpowiadają bowiem za 15–20% strat ciepła, a dach za 10–15%. Jest więc o co walczyć.

docieplenie

Rodzaje materiałów izolacyjnych

Materiał izolacyjny służy do oddzielenia ściany/dachu od wpływów środowiska zewnętrznego. Zapewnia nam zarówno izolację termiczną, jak i akustyczną.

Miarą przydatności materiałów izolacyjnych jest współczynnik przewodzenia
ciepła λ wyrażony w W/mK. Współczynnik ten wraz z grubością warstwy określa efektywność energetyczną izolacji. Jest ona wyrażona przez współczynnik przenikania ciepła U dla całej powierzchni mierzony w W/m2K. Im mniejsza wartość obu współczynników, tym lepiej. Przyjmuje się, że dobrze zaizolowane ściany
mają U = 0,25 i niższe, a dachy poniżej 0,20.

Na rynku dostępne są różne rodzaje materiałów izolacyjnych. Są to:

• wełna mineralna,
• styropian,
• płyty warstwowe,
• styropapa,
• piana poliuretanowa,
• polistyren ekstrudowany,
• mineralne materiały izolacyjne (keramzyt, perlit, pollytag, szkło piankowe),
• włókna celulozy.

Poniższa infografika przedstawia zastosowanie najbardziej popularnych materiałów izolacyjnych na poszczególnych elementach domu.

kolektor.jpg

Efektywna termoizolacja przegród budowlanych

Element domu

Charakterystyka

Rekomendowany materiał izolacyjny

Fundamenty

Najskuteczniejszym sposobem ochrony cieplnej elementów budynku stykających się z gruntem jest ułożenie tzw. izolacji obwodowej. Jest to zewnętrzna, ciągła i pozbawiona mostków cieplnych izolacja termiczna przegród zewnętrznych, bezpośrednio stykających się z gruntem.

Ułożenie izolacji termicznej ścian piwnic od strony zewnętrznej ogranicza zasięg ujemnych temperatur do wnętrza konstrukcji ściany oraz eliminuje ryzyko kondensacji pary wodnej wewnątrz przegrody lub na powierzchni wewnętrznej, tj. od strony pomieszczeń użytkowych. Termoizolacja obwodowa ma za zadanie nie tylko zmniejszyć straty ciepła, lecz również chronić hydroizolację położoną bezpośrednio na zewnętrznej powierzchni ściany fundamentowej przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Płyty z polistyrenu ekstrudowanego
o grubości od 5 do 10 cm

Podłogi na gruncie

Podłoga na gruncie, aby spełniać wymagania izolacyjności termicznej, powinna stanowić specjalną konstrukcję, układ warstw, takich jak: posadzka, podkład, odpowiednie warstwy izolacyjne oraz podłoże.

Przed ułożeniem podłogi usuwa się wierzchnią warstwę humusu (ziemi roślinnej) grubości ok. 30 cm, a na odsłonięte podłoże układa stabilizującą warstwę piasku lub gruzobetonu o grubości 5–15 cm. Następnie wykonuje się podkład z chudego betonu o grubości około 10 cm, który można zabezpieczyć od góry 2,5 cm warstwą cementowej wylewki wodoszczelnej lub wykonać odpowiednią hydroizolację. Dopiero na niej układa się warstwę docieplającą.

Wybrany materiał izolacyjny musi charakteryzować się dużą wytrzymałością na obciążenia, dobrymi własnościami termoizolacyjnymi i hydrofobowością. Do tego celu zwykle stosuje się twarde płyty z polistyrenu ekstrudowanego, płyty poliuretanowe, a także zagęszczany keramzyt powleczony z wierzchu warstwą szprycu cementowego grubości ok. 1 cm. Na ociepleniu rozpina się arkusz folii, który – oprócz funkcji rozdzielającej i zabezpieczającej kolejne warstwy – pełni także funkcję poślizgową dla podkładu.

Przy podłogach tego typu stosuje się monolityczne podkłady wylewane
(np. jastrychy betonowe, cementowe, gipsowe itp.). Ich rolą jest bezpośrednie przejęcie obciążeń działających na posadzkę. Grubość podkładu jest uzależniona od rodzaju konstrukcji podłogi oraz stopnia ściśliwości warstwy izolacji cieplnej. Podkład powinien być oddzielony od pionowych, stałych elementów budynku paskiem papy albo innym paskiem izolacyjnym. Na tak przygotowane podłoże można kłaść posadzkę, która stanowi zewnętrzne wykończenie podłogi.

Płyty z polistyrenu ekstrudowanego
o grubości od 3 do 5 cm

Płyty poliuretanowe
o grubości 5 cm

Keramzyt
o grubości około 1 cm

Ściany zewnętrzne

Metoda lekka mokra na bazie wełny mineralnej i styropianu. Metoda ta, z uwagi na stosunkowo niski koszt przy znacznej trwałości i łatwości wykonania prac, jest obecnie najchętniej stosowaną technologią ocieplania ścian zewnętrznych. Metodą tą można bowiem ocieplać ściany murowane z cegły, pustaków ceramicznych lub betonowych, betonu komórkowego oraz ściany betonowe monolityczne lub prefabrykowane. Jest również o tyle wygodna, że powierzchnia ścian może być pokryta tynkiem lub niewykończona.

Docieplanie ścian metodą lekką mokrą w skrócie polega na przyklejeniu
i zamocowaniu kołkami płyt materiału izolacyjnego do zewnętrznej powierzchni ściany, pokryciu go cienką warstwą zaprawy zbrojonej siatką, a na koniec nałożeniu wyprawy tynkarskiej. Podstawowymi materiałami izolacyjnymi są natomiast wełna mineralna i styropian.

Ściany zewnętrzne należy docieplać aż do górnych krawędzi ścian attykowych lub kolankowych. Natomiast od dołu izolację termiczną układa się od górnej krawędzi otworów okiennych piwnic. Należy też pamiętać o ociepleniu cokołów.

Koniecznie należy też docieplić zewnętrzne powierzchnie otworów okiennych, w przeciwnym razie może dochodzić do przemarzania ściany wokół okna
i pojawiania się pleśni na wewnętrznej powierzchni otworów okiennych wokół ościeżnicy.

Styropian
o grubości od 10 do 25 cm

Płyty z wełny mineralnej
o grubości od 10 do 25 cm

Stropy

Stropy pomiędzy dwiema kondygnacjami mieszkalnymi lub pomiędzy poddaszem i pomieszczeniami mieszkalnymi izoluje się głównie ze względu na wymogi akustyczne oraz bezpieczeństwa pożarowego. W tym przypadku wykorzystanie wełny mineralnej tłumi i ogranicza przenikanie dźwięków, zabezpiecza przed szybkim rozprzestrzenianiem się ognia w przypadku pożaru oraz zmniejsza utratę ciepła z pomieszczeń mieszkalnych.

Płyty z wełny mineralnej
o grubości od 5 do 15 cm

Dachy

Nieocieplony bądź źle ocieplony dach może być przyczyną 10–15% strat ciepła, dlatego też jest jednym z najistotniejszych elementów dla odpowiedniej izolacji cieplnej domu. Rodzaj ocieplenia powinien uwzględniać konstrukcję dachu. Inaczej będzie wyglądać izolacja dachu płaskiego, a inaczej dachu skośnego.

W przypadku dachów skośnych szczególnie ważne są następujące cechy materiałów izolacyjnych:

• wysoka izolacyjność cieplna, zależna od grubości warstwy i od współczynnika przewodzenia ciepła,
• szczelność, powiązana z brakiem mostków termicznych – materiał izolacyjny powinien wypełniać dokładnie izolowaną przestrzeń, a odcinki izolacji powinny ściśle do siebie przylegać,
• skuteczna ochrona przed wilgocią całej przegrody,
• wiatroszczelność, by skutecznie zapobiegać infiltracji powietrza zewnętrznego i wywiewaniu ciepłego powietrza z materiału termoizolacyjnego, skutecznie odprowadzając na zewnątrz parę wodną,
• niepalność, tworząc barierę antyogniową i zapobiegając rozprzestrzenianiu pożaru,
• dobre właściwości akustyczne,
• łatwość montażu.

Należy pamiętać również o tym, że ocieplenie dodatkowo obciąża konstrukcję dachu. Dlatego materiał izolacyjny powinien być na tyle lekki, aby nie obciążał zbytnio istniejącej konstrukcji dachu oraz nie powodował konieczności budowy potężnej i drogiej więźby w przypadku ocieplenia budynków nowo wznoszonych.

W związku z tymi wymaganiami w ocieplaniu dachów znakomicie sprawdza się wełna szklana. Nie dość, że jest ciepła, to jeszcze sprężysta, dzięki czemu wypełnia każdą przestrzeń, idealnie dopasowując się do konstrukcji. Wełna szklana jest lekka, a więc w znikomym stopniu obciąża konstrukcję dachu. Tym bardziej zasługuje to na uwagę – o ile ocieplenie 150 m2 dachu skośnego przeciętnego budynku mieszkalnego produktami z wełny szklanej obciąża więźbę dachową ciężarem 450 kg, to już najlżejsze płyty z wełny mineralnej (skalnej) są obciążeniem rzędu 900 kg.

Do izolacji dachów płaskich stosowane są twarde płyty z wełny mineralnej. Natomiast w izolacji stropodachów wentylowanych używane są najczęściej granulaty wełny mineralnej oraz maty, w mniejszym stopniu płyty.

Wełna szklana
warstwy o grubości od 15 do 30 cm

Płyty z wełny mineralnej
o grubości od 15 do 30 cm

Granulaty z wełny mineralnej
o grubości od 15 do 35 cm

Ile to kosztuje i jakie mogę mieć z tego oszczędności? Przykładowy projekt.

Zakres inwestycji

Docieplenie ścian i dachu

Podstawowe informacje

Kluczowe liczby

Stan początkowy

Dom jednorodzinny wybudowany z cegły w latach 50., o grubości ścian 45 cm, bez izolacji cieplnej, o powierzchni użytkowej 115 m2, ogrzewany kotłem na gaz ziemny. Niezaizolowane ściany i dach są główną przyczyną ogromnych strat ciepła w okresie jesienno-zimowym.

Roczne koszty ogrzewania domu

7600 zł

Zastosowane   rozwiązania

Po konsultacji z inżynierem PolREFF właściciel domu zdecydował się na docieplenie ścian zewnętrznych warstwą styropianu o grubości 14 cm i współczynniku przewodzenia ciepła wynoszącym 0,038 W/m2K. 

Do ocieplenia ma ok. 110 m2 powierzchni zewnętrznej budynku. Właściciel dociepli także strop nad ostatnią kondygnacją warstwą wełny mineralnej o grubości 30 cm i współczynniku przewodzenia ciepła wynoszącym 0,052 W/m2K.

Koszt docieplenia ścian zewnętrznych

18 000 zł

Koszt docieplenia stropu nad ostatnią kondygnacją

9000 zł

Rezultaty

Dzięki zrealizowanej inwestycji właściciel i jego rodzina będą mogli cieszyć się dużo większym komfortem mieszkania z uwagi na mniejsze straty ciepła, wysoki komfort użytkowania budynku, likwidację zagrzybienia i zawilgocenia ścian (jeżeli występowało). Jednocześnie będzie mógł zaoszczędzić nawet o 2200 zł rocznie na kosztach energii (w zależności od tego czy budynek był przed modernizacją odpowiednio dogrzany).

Roczne oszczędności z tytułu mniejszego zużycia energii

2200 zł

Źródło:
Broszura Oszczędzaj energię i środowisko, FEWE
Odnawialne źródła energii. Efektywne wykorzystanie w budynkach. Finansowanie przedsięwzięć, FEWE
www.termodom.pl